Տոլմա

Կարեւոր թուականներ

1. 2017

   ԵՈՒՆԵՍՔՕ ներկայացուցչական ցանկին մէջ կ՚ընդգրկէ «Տոլմա պատրաստելու եւ բաժնեկցելու աւանդութիւնը՝ մշակութային ինքնութեան նշան»՝ թիւ 01188, Ազրպէյճանի ներկայացումով։

2. 2018

   Սմիթսոնեան ժողովրդական մշակոյթի փառատօնին հայկական ծրագիրը տոլման կը ներկայացնէ հայկական խնճոյքի գլխաւոր կերակուրներուն շարքին։

Հետաքրքրական իրողութիւններ

• 01Անունը բայանուն է. ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի թղթածրարը զայն կը կապէ «լեցուած» նշանակող թիւրքական բառի մը, իսկ հայերէնը նոյն բառը կը գործածէ՝ «տոլմա» ձեւով։
• 02Պասուց տոլմային մէջ բնաւ միս չկայ. անիկա լուբիայով, սիսեռով, ոսպով ու հատիկեղէնով կը պատրաստուի եւ պահքի օրերուն պաղ կ՚ուտուի։
• 03Որթատունկի տերեւն ալ իր եղանակը ունի. ատոր համար ամառուան սկիզբէն դուրս պատրաստուած տոլման մեծ մասամբ աղաջուրի մէջ պահուած տերեւով է։
• 04Եփելու ատեն ծրարներուն վրայ ափսէ մը կը դնեն. ատիկա է, որ կաթսային մէջ անոնց բացուելուն առաջքը կ՚առնէ։
• 05ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի 2017-ի ընդգրկումը ներկայացուցած է Ազրպէյճանը։ Նոյն կերակուրը կը պատրաստուի Հայաստանի եւ ամբողջ տարածաշրջանին մէջ, եւ ցանկը աւանդութիւն մը կ՚արձանագրէ, ոչ թէ ծագում մը։

Աղբիւրներ

• Dolma making and sharing tradition, a marker of cultural identity — UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, no. 01188, inscribed 2017 Այցելել աղբիւրինSubmitted by Azerbaijan, not by Armenia. Cited for the dish's regional spread and for the Turkic etymology it records.
• Priscilla Mary Işın. Bountiful Empire: A History of Ottoman Cuisine — Reaktion Books, London, 2018 ISBN 9781780239040Documents stuffed-vegetable dishes in Ottoman kitchen records, the context in which the shared regional forms are first written down.
• Alan Davidson, ed. Tom Jaine. The Oxford Companion to Food — Oxford University Press, 3rd edition, 2014 ISBN 9780199677337
• Irina Petrosian and David Underwood. Armenian Food: Fact, Fiction & Folklore — Yerkir Publishing, 2006 ISBN 9781411698659Cited for Armenian preparation practice and for the folklore attached to particular dishes, not for dates or origins.